Assign modules on offcanvas module position to make them visible in the sidebar.

Testimonials

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.
Sandro Rosell
FC Barcelona President

Mapa stworzona w 1926 roku przez Stanisława Lewickiego pokazuje drogi handlowe w Polsce funkcjonujące od średniowiecza do wieku XVI. Ze względu na spory zasięg terytorialny I Rzeczypospolitej, obejmuje ona sporą część Europy - w tym obecną Rumunię, gdzie zaznaczono wiele miast używając ich polskich nazw.

Sporo szlaków handlowych, a co za tym idzie także miast, leży na terenie Transylwanii i w jej najbliższych okolicach. Znaleźć tam można kilka miejscowości, których nazwy są fonetycznym zapisem z języka węgierskiego. Na północy widoczny jest na przykład Sziget (Syhot Marmaroski; rum. Sighetu Marmației, węg. Máramarossziget). Tuż obok leży natomiast Wielka Bania (rum. Baia Mare, węg. Nagybánya, niem. Frauenbach lub Neustadtl), choć dosłowne tłumaczenie powinno raczej brzmieć "Wielka Kopalnia". Szlak z Baia Mare prowadzi dalej na południe, do Bystrzycy (rum. Bistrița, węg. Beszterce, niem. Bistritz t. Nösen). Stamtąd jedna z odnóg szlaku prowadziła na zachód, w kierunku Klużu. W języku polskim funkcjonowała niegdyś dla tego miasta nazwa "Kołocza". Na mapie widnieje jednak nazwa Kołoszwar wprost nawiązująca do węgierskiego Kolozsváru (rum. Cluj-Napoca, niem. Klausenburg). Jeszcze dalej na zachód leży Wielki Waradyn (rum. Oradea, węg. Nagyvárad), co jest kolejnym nawiązaniem do nazwy węgierskiej ("nagy" oznacza "wielki", natomiast "var" - "zamek").

Kierując się z Klużu na południe docieramy do Białogrodu, czyli obecnej Alba Iulia. Nazwa ta nawiązuje do historii miasta z X wieku, kiedy to nosiło ono nazwę Bălgrad. Do "białego grodu" odnosi się także nazwa węgierska (Gyulafehérvár) oraz niemiecka (Weißenburg). Od 1711 roku Austriacy używali nazwy Karlsburg, która pojawia się zresztą na mapie w nawiasie. Nieco dalej na południe widnieje z kolei Sybin (rum. Sibiu, węg. Nagyszeben, niem. Hermannstadt) - miasto znane w Polsce ze względu na zwycięską potyczkę powstańców węgierskich, którzy pod dowództwem Józefa Bema pokonali wojska austriackie i rosyjskie. Spod Sybina odnoga szlaku handlowego prowadzi w kierunku północno - wschodnim do... Szygiszowa, czyli obecnej Sighișoary (węg. Segesvár, niem. Schäßburg). Jest to o tyle ciekawe, że polska nazwa tej miejscowości pojawiła się wyłącznie w jednej publikacji naukowej, w dodatku pod inną nazwą - Segieszów. Nieopodal znaleźć można jeszcze Braszów (rum. Brașov, węg. Brassó) wraz z podaną w nawiasie niemiecką nazwą Kronstadt.

Z prezentowanej mapy wynika, że bardziej ożywione kontakty handlowe funkcjonowały z Mołdawią. Tutaj jednak opisane nazwy nie różnią się aż tak bardzo od tych używanych współcześnie. Na południe od Czerniowców (ukr. Чернівці, rum. Cernăuţi) znajduje się obecne miasto graniczne Seret (rum. Siret), skąd szlak prowadził do Suszawy (rum. Suceava, węg. Szűcsvár). Stamtąd jedna z odnóg drogi handlowej kieruje się w kierunku leżącej w Transylwanii Bystrzycy, gdzie mijamy takie miasta jak Humorel (Gura Humorului, przez miejscową ludność polską nazywana Gura Humora) i Watra (rum. Vatra Dornei, niem. Dorna Watra, węg. Dornavátra; w polskiej literaturze także jako Watra Dorna). Z Suczawy na południowy wschód szlak prowadził do Jassów (rum. Iași, węg. Jászvásár), po drodze mijając takie miejscowości jak Hirlan (obecnie Hârlău) i Tyrgul. Nie chodzi tu jednak o leżący bardziej na południe Târgu Neamț, lecz Târgu Frumos. Zerknijmy jednak dalej na południe, gdzie szlak prowadził przez miejscowość Roman (tutaj wyjątkowo nazwa nie została zmieniona), Baków (Bacău), Okna (Târgu Ocna) i Totrusz (Târgu Trotuș). Następnie można znaleźć tajemniczą miejscowość Kilkowa. Najprawdopodobniej chodzi tu o Fokszany (rum. Focșani, niem. Fokschan), skąd droga prowadziła na południe do Rymnika (rum. Râmnicu Sărat).

Niemalże równoległy szlak z Jassów prowadził na południe do Bertad (rum. Bârlad), a następnie do Galata (Gałacz; rum. Galați). Jadąc na wschód można było natomiast dotrzeć do Kiszyniowa (tu jako Kiszeniew; rum. Chișinău). Wcześniej, na skrzyżowaniu szlaków, zlokalizowane jest jednak Łopuszno (obecnie niewielka miejscowość Lăpușna). Dalej w kierunku wschodnim znajduje się Bender (obecnie częściej stosuje się nazwę Bendery, dawniej także Tehinia; rum. Bender/Tighina, ros. Бендеры, ukr. Бендери). Na terenie dzisiejszego Naddniestrza wchodzącego formalnie w skład Republiki Mołdawii znaleźć też można Jahorlik (dawniej Orlik; rum. Iagorlîc, ros. Ягорлык, ukr. Ягорлик) - miasteczko szlacheckie związane z takimi rodzinami jak Zamoyscy, Koniecpolscy czy Lubomirscy. Nieopodal znajdują się jeszcze Dubosary (rum. Dubăsari, ros. Дубоссары, ukr. Дубоссари). Na mapie znaleźć też można ciekawe nazwy miast leżących obecnie na terytorium Ukrainy, takie jak Koczubej (Odessa).

Wróćmy jednak do Rumunii, a konkretnie jej południowej części. W pobliżu wspomnianego wcześniej Gałacza znaleźć tam można na przykład miejscowość Braiła (rum. Brăila). Kierując się w górę Dunaju docieramy natomiast do Silistrii, która na mapie widnieje na lewym brzegu Dunaju. W rzeczywistości to miasto znajduje się jednak w Bułgarii. Z terenów Wołoszczyzny na mapie widoczny jest jedynie Bukareszt (rum. București) i dawna stolica księstwa, czyli Târgoviște (tutaj jako Targowica). Na szlagu odbijającym stamtąd na zachód widnieje tylko kierunek "do Orsowy". Chodzi rzecz jasna o Orszowę (rum. Orșova, węg. Orsova).

Omawiana mapa została opublikowana między innymi na portalu www.starenowemapy.pl, gdzie nałożono ją na współczesny obraz satelitarny z Google.